De afgelopen weken hebben we te maken gehad met winterse weersomstandigheden met lage temperaturen. Keek je om je heen in het park of bezocht je de app, dan was duidelijk zichtbaar dat er diverse turbines stil stonden. Wij vroegen daarom Johan Top, inhoudelijk expert van het Topwind Ice Prevention System (IPS), om dat nog eens aan ons uit te leggen.
NieuwsSwifterwinT
Bij koude weersomstandigheden kan er ijsvorming optreden op de bladen van windturbines. Dit gebeurt wanneer lage temperaturen samengaan met een hoge luchtvochtigheid of neerslag, zoals mist, natte sneeuw of ijzel. Waterdeeltjes hechten zich dan aan het bladoppervlak en bevriezen direct. Vooral aan de voorkant van de rotorbladen (op de zogeheten ‘neus van het blad’) kan zo een ijslaag ontstaan.
Johan: “Om dit op een veilige manier te beheersen, maakt Windplanblauw gebruik van het door ons ontwikkelde Topwind Ice Prevention System (IPS). Op de turbines zijn sensoren geplaatst die rijpijs en neerslag detecteren. Het systeem onderscheidt twee vormen van ijsvorming.”
- Bij rijpijs kunnen turbines preventief worden stilgezet, nog vóórdat zich daadwerkelijk ijs op de bladen vormt.
- Bij neerslag (zoals sneeuw of ijzel) is preventief stoppen niet altijd mogelijk. In dat geval wordt de beheerder geïnformeerd dat er mogelijk een risico op vallend ijs ontstaat.
Live monitoring en ijsclusters
Naast sensoren worden de turbines 24/7 live gemonitord met behulp van camera’s en verlichting boven op de turbine. Op basis van deze beelden worden turbines stilgezet of weer opgestart en worden betrokken partijen geïnformeerd.
Tijdens de ontwikkeling van het windpark is onderzocht bij welke turbines die zogeheten ‘ijsworp’ een potentieel risico kan vormen. Op basis daarvan zijn zes zogenoemde ijsclusters aangewezen: VT04, VT09, RD04, RD10, RT01 en RT09.
Johan: “IJsvorming komt het vaakst voor door de combinatie van een omgevingstemperatuur net onder de nul en een hoge luchtvochtigheid (nevel, mist). Voor omwonenden en gebruikers van het gebied staat veiligheid voorop. Omdat het IPS-systeem de turbines preventief stopt, is de overlast en gevaar voor de omgeving zo laag mogelijk. Is er als gevolg van neerslag (sneeuw, ijzel) toch een risico op vallend ijs, dan worden beheerders en andere belanghebbenden tijdig gewaarschuwd zodat passende maatregelen genomen kunnen worden.’
Stilstand door ijsvorming
IJscurtailment (het tijdelijk stilzetten van turbines vanwege ijsvorming) heeft gevolgen voor de energieproductie. Geautomatiseerde veiligheidssystemen hanteren ruime marges, wat kan leiden tot extra productieverlies. Door de inzet van live cameramonitoring kan SwifterwinT deze marges verkleinen zonder extra risico’s te nemen. Toch kan het voorkomen dat turbines langere tijd stilstaan. De hiermee samenhangende productieverliezen zijn vooraf doorgerekend en meegenomen in de businesscase en verschillen per winterseizoen.
Voordat turbines na winterse omstandigheden weer in bedrijf worden genomen, wordt elke turbine en elk IPS-cluster eerst gecontroleerd met behulp van de camera’s. Pas wanneer is vastgesteld dat de bladen ijsvrij zijn, worden de turbines opnieuw opgestart.