Afgelopen jaar was het eerste echte exploitatiejaar van ons hele park. Na de bouw van 37 turbines op land en 10 op het IJsselmeer gaat het nu over het beheer en de exploitatie ervan. Een uitdaging die vaak wordt onderschat. Het beheer van een windpark gaat niet alleen over techniek, maar ook over vergunningen, innovatie, omgevingsmanagement en, niet onbelangrijk, prestatieverbetering. Beheer speelt hiermee een grote rol in de toekomstbestendigheid van ons park. We nemen een kijkje in de keuken van onze beheerorganisatie.
Nieuws
Wie praat over het ‘beheer’ van een windpark bedoelt de exploitatie- en onderhoudsfase van het park, oftewel Operatie en Maintenance (O&M), gedurende de levensduur. In deze periode moeten de turbines blijven draaien en voldoen aan vergunningsvoorwaarden, regelgeving en (maatschappelijke) verwachtingen. Beheer houdt zich bezig met technisch onderhoud en het oplossen van problemen (periodiek en ongepland) om turbines operationeel te houden, naleving van de vergunningen (zoals geluid, slagschaduw en milieunormen), verkoop van elektriciteit en optimalisatie van prestaties en opbrengsten. Aan het eind van de levensduur van het windpark, is daar niet te vergeten ook de ontmanteling en circulaire hergebruikplanning. Het beheer van het park raakt daarmee alle facetten van de bedrijfsvoering. Directeur Hans Wichink van SwifterwinT: “Prestaties, kosten en risico’s zijn direct met elkaar verweven. Daarom is effectief Assetmanagement in het windpark alleen mogelijk door nauwe samenwerking tussen de Assetmanager en de collega’s van juridische zaken, finance, omgevingsmanagement en communicatie.”
Samenwerking van Assetmanagement in de hele organisatie uitgelegd
- Er wordt intensief samengewerkt met juristen bij het opstellen en beheren van turbinecontracten, service‑contracten en stroomcontracten (PPA), zodat contractuele risico’s beperkt blijven en de beschikbaarheid van de turbines is geborgd. Een concreet resultaat van deze samenwerking is dat eventuele claims rond storingen of beschikbaarheid sneller en gunstiger worden afgehandeld, waardoor stilstand beperkt blijft en de financiële prestaties van het park verbeteren.
- Met de financiële afdeling worden investerings- en onderhoudsstrategieën afgestemd, zodat het onderhoudsbudget optimaal wordt ingezet en tegelijk wordt voldaan aan de eisen van financiers en subsidieverstrekkers. Dit leidt onder meer tot onderbouwde businesscases (voor bijvoorbeeld levensduurverlenging of componentvervanging) en tot een stabiel financieel rendement door een goede balans tussen kosten, risico’s en productie.
- Grote geplande werkzaamheden stemt de Assetmanager af met de collega’s die zich bezig houden met Omgevingsmanagement en Communicatie. Zij zoeken vervolgens afstemming met omwonenden, grondeigenaren en overheden. Ook bij niet-geplande problemen is het belangrijk helder te communiceren en te zorgen voor een transparante boodschap.
- Formele besluitvorming en rapportage wordt met het secretariaat georganiseerd. Denk aan MT‑overleggen, verslaglegging, contractarchivering en bijvoorbeeld de administratieve afhandeling van facturen.
2025: een slecht windjaar met veel technische uitdagingen
Het windjaar 2025 gaat de geschiedenisboeken in als een ‘zeer matig tot slecht’ windjaar. “Het windaanbod viel tegen”, zegt Hans Wichink. “Ongeveer 8 maanden was het windaanbod minder dan het langjarige gemiddelde. Gelukkig voor SwifterwinT vielen de gerealiseerde energieprijzen relatief hoog uit. In het resultaat maakt dit de lager dan verwachte productie enigszins goed.”
Naast het windaanbod zijn het vooral technische en contractuele uitdagingen die het beheerteam van SwifterwinT bezig hebben gehouden. Denk hierbij aan de versterking van de hoofdassen van de turbines op land, de reparatie van de switchgear van BU05 op het water en de inspectie van alle turbines op land omdat de garantieperiode (DNP) eindigt per mei 2026. Hiernaast hebben op land veel geluidsmetingen plaatsgevonden, is er op het water gewerkt aan het onderhouden van de betonnen fundering en inspectie van de kabels en heeft het ADLS-systeem, dat de rode lampen dooft als er geen vliegverkeer is, door verbindingsproblemen extra aandacht nodig.
Volgens Maarten Paauwe, technisch manager bij Windunie en lid van het beheerteam van SwifterwinT, lijkt de opsomming aan uitdagingen in het park ‘best een lijstje’. Paauwe: “Technisch beheer van een windpark is complex en kostbaar. Windturbines bestaan uit duizenden onderdelen die slijten of kunnen falen. Mechanische problemen zijn daarbij bekende risico’s. Ook onverwachte slijtage en storingen leiden tot aanzienlijke onderhoudskosten en uitvaltijd, wat de opbrengsten en de businesscase onder druk zet. De realiteit is dat deze uitdagingen bij een groot, nieuw park als SwifterwinT horen.”
Hoe kijkt het beheerteam van SwifterwinT naar het afgelopen jaar?
Paauwe: “Beheer van het windpark was en is hard werken. Naast de samenwerking in de organisatie werken er dagelijks tientallen mensen in en aan het park. Denk dan aan turbineleveranciers, onderhoudsmonteurs, geluidsonderzoekers of ecologen; er zijn veel professionals mee bezig. Met name GE heeft ons zeer positief verrast met een team dat altijd bereid is om het beste uit het park te halen. Op het water hebben we een tegenvaller gehad met BU05, maar verder presteren de turbines goed.”
Met welke opdracht is het beheerteam aan het werk?
“SwifterwinT heeft een SLA-afspraak (Service Level Agreement) gemaakt met Windunie voor het beheer van de turbines op land en water.” Globaal valt het beheer op te delen in vier categorieën:
- Dagelijks operationeel beheer: er zijn meerdere operators verantwoordelijk voor de dagelijkse werkzaamheden zoals de aanmelding van teams ter plaatse, het toetsen op werkvergunningen en bijvoorbeeld het bijhouden van stilstanden van de turbines.
- Technisch assetmanagent: twee technisch Assetmanagers zijn gericht op de technische component van beheer. Ze hebben daarbij een meer middellange termijnfocus. Denk hierbij aan analyses op de prestaties van de turbines, beschikbaarheidsanalyses en de afstemming met de onderhoudspartijen over het voorkomen/oplossen van langdurige stilstanden. Dit gebeurt samen met wind- en technisch specialisten én met de hulp van slimme software. AI speelt hierin een steeds belangrijker rol. Modern Assetmanagement vergt een datagedreven aanpak. Operators gebruiken daarom steeds meer digitale tools en condition-monitoring systemen om voorspellend onderhoud mogelijk te maken.
- PPA management: SwifterwinT heeft een langjarig stroomcontract met Eneco voor het afnemen van de geproduceerde energie. De afstemming met Eneco en het toetsen van de prestaties van Eneco worden gedaan door een PPA manager en analist. Het park is continu in ontwikkeling omdat de markt ook steeds verandert. Zo is er in 2025 bijvoorbeeld gewerkt aan de mogelijkheid om te curtailen op afroep van TenneT.
- Strategisch Assetmanagement: De strategisch Assetmanager bundelt de uitkomsten van bovenstaande drie punten en bespreekt dit in het managementteam van SwifterwinT. Met de rest van het team worden voortgang, lopende issues, langetermijnstrategieën besproken. Ook wordt gezorgd voor een gezamenlijke rapportage aan de STAK, RVC en de banken.
Hoe ziet een gemiddelde werkweek van een beheer-professional bij SwifterwinT eruit?
Maarten: “In een gemiddelde week komt alles zoals hierboven beschreven aan bod bij SwifterwinT. Op de maandagen komt het MT op kantoor samen in Swifterbant om lopende dossiers af te stemmen. Ook het voortgang op het jaarplan, de belangrijkste risico’s en bijhorende acties worden besproken. Ook maakt de technisch Assetmanager op maandag de rapportage over de prestaties van de voorgaande week. Wat was de beschikbaarheid? Hoeveel MWh is geproduceerd? Welke stilstanden zijn voorgekomen?
De strategisch en technisch Assetmanagers zitten vaak op woensdag samen om te bepalen welke dossiers ze met turbineleveranciers Vestas en GE gaan bespreken. Er wordt dan gefocust op de drie slechtst presterende turbines. Daarnaast zijn er altijd bespreekpunten als optimalisaties in ADLS, opvolgen van curtailment acties, enzovoort.
Gedurende de hele week wordt afstemming gezocht met de andere teamleden van SwifterwinT. Richting het einde van de week zijn we druk met het uitwerken van voortgangsrapportages. Denk dan aan rapportages voor de banken en afstemming met de financieel manager en de directie over operationele en financiële resultaten.”
In hoeverre zijn beheerwerkzaamheden te plannen?
“Het beheerteam heeft een heel andere dynamiek dan het bouwteam. Waar je in de bouwfase soms ‘piekt’ omdat je onder tijdsdruk nog veel werk in korte tijd gedaan wilt krijgen, streeft het beheerteam naar een meer stabiele werkverdeling. In de basis kent ieder jaar een redelijk vast patroon. Daar worden de processen en taken op afgestemd. Het werk is behoorlijk goed te plannen. Uiteraard zijn er altijd tegenvallers, denk aan BU05, die vragen om extra inzet. Eigenlijk houden we in onze planning ook rekening met het feit dat er tegenvallers zullen zijn. Alle onderhoudspartijen hebben met het beheerteam hun jaarplanning met jaarlijkse activiteiten overlegd. Dit vormt de basis voor de jaarplanning. In het jaar wordt er altijd geschoven en aangepast, maar ook dat is onderdeel van plannen. Opvallend in dit eerste exploitatiejaar is dat er zoveel bijkomende projecten zijn, wat niet helemaal in de planning was voorzien.”
Hoe kijkt beheer naar de toekomst?
“Het beheerteam wil ieder jaar beter presteren. Als team en dus ook als park. De komende vijf jaar zijn we nog druk met performanceverbeteringen van de turbines en het oplossen van ‘kinderziektes in systemen’ onder steeds veranderende marktomstandigheden. Met Eneco zijn we daarin voortdurend op zoek naar hoe we het optimale resultaat voor SwifterwinT halen. We hebben daarnaast geen glazen bol nodig om te voorspellen dat we ook steeds verder gaan met automatisering en AI bij de inzet van digitale monitoring. Zo zijn er technologieën die storingen voorspellen. Dat verhoogt de betrouwbaarheid en verlaagt de kosten. Maar, dat zijn ook investeringen die vragen om specialistische kennis. Dit is dus een uitdaging én een kans. Er is enorm veel data voorhanden, wat de basis legt voor slimme inzet van AI. De uitdaging is om partijen als Vestas en GE hierin mee te krijgen. We merken dat we met een toonaangevend park als SwifterwinT echt voorop lopen. Dit vertaalt zich door naar een permanente zoektocht naar de beste prestaties, in samenwerking met onze turbineleveranciers”.
Over een jaar of vijf is de nieuwigheid eraf. Tussen de vijf en vijftien jaar in exploitatie is het waarschijnlijk een rustigere periode. Het park draait dan optimaal en het beheer zal volgens vaste processen en afspraken moeten lopen. Maarten: “Na vijftien jaar verwachten we meer aandacht voor onderhoud en vervanging: grote componenten zijn dan aan vervanging toe. Ook kan het zijn dat dan door slijtage de prestaties van de turbines afnemen. Het beheerteam houdt die ontwikkelingen nauwlettend in de gaten zodat de scherpte behouden blijft.”
Wichink vat samen: “Het beheer van SwifterwinT is een complex samenspel van techniek, regelgeving en marktdynamiek, dat veel meer omvat dan turbines ‘in de lucht houden’. Als directie betekent het dat we, samen met de STAK, dagelijks zoeken naar een goede balans tussen prestaties, kosten, regelgeving en innovatie. Kijken we naar de wereld van morgen dan bieden digitale technologie, circulariteit en systeemflexibiliteit kansen om ons park nog toekomstbestendiger te maken. Het optimaliseren van het resultaat staat hierbij voorop.”